احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1020
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
مض نامهاى ديگر : قلقل - رمّان برّى . Cassier Sauvage - Wild senna . مشخصات : گياهى است از خانوادهء , Leguminosae يك ساله و علفى كه بلندى آن كمتر از يك متر است و بوى نامطبوع دارد . برگهاى آن مركب داراى سه جفت برگچهء تخممرغى شكل است . گلهاى آن به رنگ مايل به سفيد يا زرد خيلى كمرنگ شبيه گل انار است . ميوهء آن غلافى به طول ده تا بيست سانتىمتر و قطر چهار تا پنج ميلىمتر كه بيست و پنج تا سى دانه در آن قرار دارد . دانههاى آن گرد و سياه در ابعاد دانهء فلفل و داراى چسبندگى و شيرين مىباشد . اين گياه در سر تا سر هند بطور وحشى مىرويد و در قسمتهاى حارّهء چين و ژاپن و ساير مناطق حارّه خاور دور نيز انتشار دارد . برگ مض تركيب شيميايى : يك فلاونول گلوكوزيد و نوعى روغن ثابت خوشبو در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - آب جوشاندهء آن را بنوشيد . مسهل است و براى فرونشاندن آشفتگى و تهوع و دلدرد مفيد است . 2 - ماليدن گرد آن روى سر براى رفع ناراحتى و بيخوابى بچهها و آرام كردن آنها مؤثر مىباشد . دانهء مض نامهاى ديگر : انار دانهء دشتى - حب القلقل - حب القلاقل . Semence de Casse Carree - Oval Laeved Cassiaseed . طبيعت آن : گرم و تر است . تركيب شيميايى : هايدروكسى متيل آنتراكينون - يك مادهء عامل اوكسى توسيك . خواص درمانى : 1 - سى گرم از آن را تفت داده و سرخ كنيد بعد بكوبيد و بخوريد . تونيك و مليّن و مسهل معتدل است ، كرمكش است ، چشم را تقويت مىكند و براى درمان بيمارىهاى چشم و ريه و آرتروز مصرف مىشود ، براى كنترل بيمارى هرپس مؤثر است ، براى كليه و مثانه مفيد مىباشد . 2 - اگر با كنجد هر دو جداجدا كوبيده شود بعد همه را با عسل مخلوط كرده و خورده شود ، براى تقويت نيروى جنسى بسيار مؤثر مىباشد . 3 - در استعمال خارجى بهعنوان مسكّن درد و در موارد ضربهخوردگى اعضاء تسكين دردهاى روماتيسمى و درد مفاصل مصرف مىشود .